Gaziantep mimarisinde mağaraların büyük önemi var. Uzun yıllar savaş gören şehirde sığınma ya da saklama amaçlı çok sayıda mağara var. Tarihi Gümrük Han’ın içinden geçerek de gidebileceğiniz Kaleoğlu Mağarası’na Yeni Han’ın içindeki Kaleoğlu Kilimcisi’nin içinden iniliyor.
1800’lerin sonuna doğru, Hacı Ömer Efendi tarafından yaptırılan Tarihi Gümrük Hanı, Anadolu şehirlerinde sıkça karşımıza çıkan hanların Gaziantep’teki daha küçük versiyonu. Esasen yolcu hanı olarak; alt bölümü depo ve ahır, üst katı konaklama alanı amacıyla geleneksel Osmanlı mimarisinde yapılan Tarihi Gümrük Hanı, şu an geleneksel el sanatlarının tanıtılması, üretimi ve satışı için hizmet veriyor.
Geçmişte ticaret konusunda önemli bir rol oynayan Gaziantep, alışveriş merkezlerinin tarihteki başlangıcı olan bedestenlerin de ev sahibi. Eskiden 5 adet olan kapalı çarşı formundaki bu bedestenlerden günümüzde aktif olarak hizmet veren iki tanesi kalmış.
Gaziantep, müzecilik anlamında oldukça çalışkan bir şehir; hamam kültürünün anlatılması için bile bir müzeleri var. 1577 yılında Lala Mustafa Paşa tarafından yapılan Osmanlı külliyesinin içindeki hamam, 2015 yılında Gaziantep Belediyesi tarafından aslına uygun restore edilerek müze haline getirilmiş.
Nakıpoğlu Evi olarak bilinen eski bir Antep Evi’nde kurulan Medusa Arkeolojik Cam Eserler Müzesi, ülkemizin ilk özel cam eserleri müzesi olma özelliğinde. Füsun İşsever’in kendi koleksiyonunda yer alan Roma ve İslami döneme ait cam eserlerin ve eski çağlara ait toprak eserlerin sergilendiği müzeye merkezde dolaşırken hızlı bir tur için uğrayabilirsiniz.
Antep halkının düşman işgali esnasındaki savunma hikayesinin fotoğraf, heykel, rölyef ve yazılarla anlatıldığı Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panorama Müzesi kalenin iç kısmına kurulmuş. Tarihi olayları hem savaşlar, hem direnişler, hem de yaşam koşulları açısından oldukça kapsamlı bir biçimde ele alan müze, bizce Gaziantep’te mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden biri. Müzekart geçmiyor. Haftanın her günü açık.
Şehir merkezindeki Gaziantep Kalesi, tarihi Naip Hamamı’nın hemen yukarısında yer alıyor. Geçmişi 6000 yıl önceye uzanan kale, başta Roma döneminde bir gözetleme kulesi olarak yapılıp daha sonra kale formuna getirilmiş. Son halini alması Memluklar, Dulkadiroğulları ve Osmanlı’ya kadar uzanıyor. 1989 yılından beri Gaziantep Arkeoloji Müzesi ortaklığında yapılan onarım çalışmaları sonucu, kalenin içi bugün Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panorama Müzesi olarak hizmet veriyor.
Zeugma antik kentinden ve çevre bölgelerinden çıkarılan mozaiklerin sergilendiği Zeugma Mozaik Müzesi. Sadece Gaziantep’in değil, aynı zaman da Türkiye’nin de en önemli kültürel merkezlerinden biri. Kommagene Krallığı’nın en büyük dört kentinden biri olan Zeugma’nın varlıklı geçmişi ve yaşam tarzı, bu müzede mozaikler eşliğinde anlatılıyor.
Rumkale, Halfeti gezilecek yerler arasında bu rotada en sevdiğimiz yer. Gerek manzarası, gerek sakinliği, kendisini Gaizantep gezimizin baş tacı etmeye çoktan yetti. Merziman Çayı ile Fırat Nehri’nin buluştuğu yerde, Şanlıurfa’ya bakan tepe üzerinde yer alan Rumkale. Güneydoğu Anadolu’nun en ikonik manzaralarından biri. Asurlular döneminde Şitamrat olarak bilinen kalenin bulunduğu alan 2000 yılında yapılan Birecik Barajı ile bir yarımadaya dönüşmüş.
Birecik Barajı sonucu %80’i sular altında kalan Savaşan köyü, Halfeti tekne turunun rotalarından biri. Eski adıyla Beresin, Halfeti’nin merkezine kıyasla bu bölgenin daha şanssız olanı. Ne yazık ki köyün büyük bölümü suya gömüldüğü için tekneyle ulaştığınız kısımda maalesef hiç hayat yok.
