Zinciriye Medresesi’ne giden yolda göreceğiniz bir diğer yapı da Mardin Olgunlaşma Enstitüsü. Anadolu sivil mimari örneklerinden biri. Bu Tarihi Rüştiye Mektebi binası, 13. yüzyılın sonlarında Artuklular tarafından yaptırılmış. Osmanlı Dönemi’nde orta okul görevi görmüş. Sonra da bir süre Kız Meslek Lisesi olarak hizmet verdikten sonra enstitü haline getirilmiş. Halen aktif bir yapı.
1385 yılında Artuklu Sultanı İsa Bey tarafından yaptırılan Zinciriye Medresesi’ne geldi sıra. Avlu, cami, türbe, çeşitli eğitim alanları ve bir zamanlar burada eğitim görenlerin kaldığı üst kattaki odalardan oluşan büyük bir alanı kapsıyor. Asıl adı İsa Bey Medresesi. Ancak, halk arasında Zinciriye Medresesi olarak geçiyor. Medrese, aynı zamanda Timur Mardin’i kuşattığında İsa Bey’in tutsak edildiği yer. Zinciriye Medresesi’ne 1. Cadde’yi kesen merdivenli sokaklarla ulaşabilirsiniz.
Eskiden Süvari Kışlası, daha sonra Vergi Dairesi olarak kullanılan bina, Turizm Bakanlığı’na devredilmesinin ardından Sabancı ailesi tarafından alınarak restore edilmiş. Sonra da Mardin Kent Müzesi olarak hizmete açılmış. Müzede Mardin ve çevresinin tarihi ve arkeolojik gelişmeleri geniş bir çerçevede, ilk çağlardan itibaren ele alınıyor.
Ulu Camii avlusundan sonra aşağı doğru yürümeye devam ederek Revaklı Çarşı’ya ulaşabilirsiniz. Kendisi Anadolu şehirlerinde görmeye alışık olduğunuz çarşının Mardin versiyonu. Özellikle, 1. Cadde’nin kalabalığından ve araç trafiğinden sonra burası çok çok sakin kalıyor.
Mardin’in simgelerinden biri olan Ulu Camii, ne zaman yapıldığı tam olarak bilinmese de şehrin en eski camisi unvanına sahip. Anadolu Beylikleri ve Osmanlı döneminde çeşitli onarımlar gören cami, bugünkü halini 1967’de yapılan son renovasyon çalışması ile almış. Hepsi bir yana, caminin Mezopotamya ovası manzarası ile birleşen konumu gerçekten mistik bir görüntü yakalıyor. Ulu Camii silüeti Eski Mardin gezisinde sık sık karşınıza çıkacak. 1. Cadde’nin aşağı tarafını gezerken avlusuna girmeyi de listenize ekleyin.
Mardin Müzesi’nde Mardin ve çevre kazılarından ortaya çıkan tarih öncesine ait eserler var. Koleksiyonda bu yörenin geleneksel yaşam tarzına ait etnografik öğeler de mevcut. Çok büyük bir yer olmadığı için kısa sürede gezebilirsiniz. Giriş Müzekart ile ücretsiz. Avlusunda bir kafe de var bu arada.
1895 yılında yapılan Meryem Ana Kilisesi; Eski Mardin’in tam merkezinde. Süryani Katolik cemaatine ait bir kilise ve ona ait ek mimarilerden oluşuyor. Kilisenin ana ibadet alanı haricindeki bölümleri 1988 yılında Kültür Bakanlığı’na devredilmiş. Bu alanlar 1995 yılında Mardin Müzesi olarak hizmete açılmış. Süryanilerde kalan bölüm ise renove edildikten sonra Süryaniler için yeniden ibadete açılmış. Ancak, turistlerin ziyaretine kapalı.
Burası aynı zamanda Mor Benham Kilisesi olarak da geçiyor. Kilise, 569 yılında Süryani Mor Benham ve kardeşi Saro tarafından inşa edilmiş. Eskiden de Antakya Ortodoks Kilisesi’nin patrikhanesiymiş. Bu Süryani Kadim (Ortodoks) Kilisesi genellikle halk işleri ve eğitim kullanılırmış. Bu nedenle de Süryaniler tarafında oldukça sevilen, önemli bir yapı.
Restoranların ve kafelerin sağlı sollu dizildiği, Mardin’in yöresel ürünlerini kolayca bulabileceğiniz onlarca dükkan… Aslında burası Eski Mardin’in merkezi. Eski Mardin’de göreceğiniz yerler de bu caddenin üstüne ya da altında zaten. Birinden diğerine geçerken yol üstü olduğu için civarında sık sık mola vereceksiniz. Burada alışveriş için de seçenek bol.
Mardin çevresindeki sarı kalker taşlı Mardin evleri, eski Mardin sokaklarına bambaşka bir hava katıyor. Daracık ve bol merdivenli eski Mardin sokaklarında tur atmak bu gezinin olmazsa olmazı. Eski Mardin sokakları araç trafiğine kapalı, çöplerin toplanması için belediyeye bağlı eşekler var. Eşeklerin bakımı düzenli olarak yapılıyor. Ayrıca, vakti geldiğinde belediyeden emekli ediliyorlar. 😊
